Umowa zlecenie dla studenta w 2026 r.: netto równa się brutto
Student albo uczeń szkoły ponadpodstawowej przed 26. urodzinami nie płaci na zleceniu ani składek ZUS, ani składki zdrowotnej, ani podatku.
Sprawdził zespół Radif Partners · Polityka redakcyjna
Student lub uczeń szkoły ponadpodstawowej, który nie skończył 26 lat, dostaje na umowie zlecenie całą kwotę brutto. Art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zwalnia go z obowiązkowych składek emerytalnej i rentowej, a skoro nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu, nie płaci też składki zdrowotnej. Podatku nie ma dzięki uldze dla młodych, która zwalnia przychody ze zlecenia do 85 528 zł rocznie. Przy zleceniu na 3 000 zł brutto student dostaje 3 000 zł, rówieśnik, który już nie studiuje, 2 423 zł, a osoba po 26. urodzinach 2 167 zł. Zwolnienie kończy się z dniem utraty statusu studenta albo z 26. urodzinami, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej. Nie obejmuje umowy o pracę ani zlecenia u własnego pracodawcy. Minimalna stawka 31,40 zł za godzinę obowiązuje także studentów. Mini-kalkulator porównuje netto studenta z netto innych zleceniobiorców.
Student na zleceniu: ile na rękę?
Student do 26 lat
3 500 zł
| Nie student, poniżej 26 lat | 2 826 zł |
| Powyżej 26 lat | 2 528 zł |
Trzy zwolnienia, które się sumują
Netto równe brutto to efekt trzech osobnych przepisów, które przypadkiem spotykają się w jednej osobie. Pierwszy to art. 6 ust. 4 ustawy systemowej: zleceniobiorcy będący uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do ukończenia 26 lat. Drugi wynika z tego pierwszego: dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przysługuje tylko osobom objętym obowiązkowo emerytalnym i rentowym, a ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nakłada obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na zleceniobiorców spełniających warunki objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Student ich nie spełnia, więc składka zdrowotna z tej umowy nie powstaje.
Trzeci przepis jest podatkowy. Ulga dla młodych zwalnia z PIT przychody z umów zlecenia otrzymane przed 26. urodzinami, do 85 528 zł w roku. Działa bez wniosku, pod warunkiem że zleceniodawca prowadzi działalność gospodarczą (albo jest zarządcą nieruchomości z lokalami na wynajem lub przedsiębiorstwem w spadku). Zlecenie od osoby prywatnej, na przykład korepetycje u sąsiadów zawarte na umowie, z ulgi nie korzysta.
Na pasku czy rachunku do umowy wszystkie wiersze potrąceń pokazują więc zero: składki społeczne, zdrowotna i zaliczka na podatek. Jeśli widzisz tam kwoty, zleceniodawca prawdopodobnie nie wie, że studiujesz, albo nie ma aktualnych danych o Twoim wieku.
Ile dostaje student, a ile inni zleceniobiorcy
| Brutto | Student do 26 lat | Nie student, do 26 lat | Po 26. urodzinach | Student na umowie o pracę |
|---|---|---|---|---|
| 1 500 zł | 1 500 zł | 1 211 zł | 1 083 zł | 1 178 zł |
| 2 500 zł | 2 500 zł | 2 019 zł | 1 806 zł | 1 963 zł |
| 3 500 zł | 3 500 zł | 2 826 zł | 2 528 zł | 2 748 zł |
| 4 806 zł | 4 806 zł | 3 881 zł | 3 472 zł | 3 774 zł |
Kolumna „po 26. urodzinach” zakłada brak dobrowolnej składki chorobowej i brak oświadczenia PIT-2, czyli najczęstszy układ przy zleceniu. Ostatnia kolumna pokazuje studenta zatrudnionego na etacie: podatku nie płaci dzięki uldze dla młodych, ale składki ZUS i zdrowotna są pobierane w pełnej wysokości, bo zwolnienie studenckie dotyczy wyłącznie zleceniobiorców. Przy 3 000 zł brutto student na etacie dostaje 2 356 zł, a student na zleceniu 3 000 zł.
Różnica między studentem a rówieśnikiem, który już nie studiuje, to wyłącznie składki: przy 3 000 zł brutto 338 zł społecznych i 240 zł zdrowotnej. Podatku nie płaci żaden z nich.
Koniec studiów i 26. urodziny: dwie różne granice
Zwolnienie ze składek wymaga spełnienia dwóch warunków jednocześnie: statusu ucznia lub studenta i wieku poniżej 26 lat. Wystarczy, że jeden z nich przestanie być spełniony. Absolwent w wieku 23 lat traci zwolnienie ze składek, choć wciąż ma ulgę podatkową. Student piątego roku, który skończy 26 lat przed obroną, traci je w dniu urodzin, choć wciąż studiuje.
Ulga podatkowa ma tylko jeden warunek, wiek. Obowiązuje do dnia 26. urodzin włącznie i nie zależy od tego, czy studiujesz. Dlatego po obronie dyplomu zleceniodawca zaczyna pobierać składki, ale zaliczki na podatek nadal nie pobiera.
Kiedy dokładnie kończy się status studenta, rozstrzygają przepisy o szkolnictwie wyższym, a nie ustawa podatkowa ani systemowa, i tu nie podajemy konkretnej daty. Jeśli kończysz studia w trakcie trwającego zlecenia, poinformuj zleceniodawcę od razu: to on zgłasza Cię do ubezpieczeń i od tej informacji zależy, czy zacznie pobierać składki.
Etat zamiast zlecenia i zlecenie u własnego pracodawcy
Na umowie o pracę status studenta nie zmienia nic w składkach. Pracownicy podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obowiązkowo, bez wyjątku dla studentów. Student na etacie płaci więc 9,76 % na emerytalną, 1,5 % na rentową, 2,45 % na chorobową i 9 % składki zdrowotnej, a od podatku chroni go tylko ulga dla młodych.
Pułapką jest zlecenie podpisane z firmą, w której ma się też etat. Art. 8 ust. 2a ustawy systemowej traktuje taką osobę jak pracownika, także wtedy, gdy zlecenie zawarła inna firma, ale praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Przychód ze zlecenia jest wtedy oskładkowany razem z pensją i zwolnienie studenckie nie działa.
Kilka zleceń u różnych firm nie stanowi problemu: student pozostaje zwolniony ze składek przy każdym z nich. Limit ulgi podatkowej 85 528 zł jest jednak wspólny dla wszystkich umów w roku.
Stawka godzinowa na miesięczne netto
Netto miesięcznie (umowa o pracę)
4 911 zł
| Brutto miesięcznie | 6 720 zł |
| Netto za godzinę | 29,23 zł |
| Minimalna stawka godzinowa 2026 | 31,40 zł |
Stawka godzinowa i małe umowy
Minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto obowiązuje na zleceniu każdego, także studenta. Przy 80 godzinach w miesiącu to co najmniej 2 512 zł brutto, a u studenta ta sama kwota netto. Liczy się czas faktycznie przepracowany, więc warto prowadzić własną ewidencję godzin, zwłaszcza przy pracy zmianowej w gastronomii czy handlu.
Wyjątek od „netto równa się brutto” to umowy do 200 zł zawierane z osobą, która nie jest pracownikiem płatnika. Od takiej kwoty pobiera się ryczałt 12 % od całości, a ulga dla młodych podatku zryczałtowanego nie obejmuje. Przy umowie na 150 zł student dostanie 132 zł. Mini-kalkulator i tabela na tej stronie zakładają umowy powyżej tej granicy.
Przykład: wakacje na zleceniu, od września etat
Studentka w wieku 21 lat pracuje w lipcu i sierpniu na zleceniu w sieci restauracji za 4 000 zł brutto miesięcznie. Co miesiąc na konto trafia 4 000 zł: bez składek i bez podatku. We wrześniu podpisuje umowę o pracę na część etatu za 3 000 zł brutto. Podatku nadal nie płaci dzięki uldze dla młodych, ale pracodawca pobiera już składki społeczne i zdrowotną, więc na rękę zostaje 2 356 zł.
W całym roku jej przychody pozostają daleko poniżej 85 528 zł, więc ulga podatkowa się nie wyczerpie. Zmiana we wrześniu dotyczy wyłącznie składek, a razem z nimi początku stażu emerytalnego i prawa do zasiłku chorobowego. Gdyby od września zatrudniła ją ta sama sieć restauracji, każde kolejne zlecenie u niej byłoby oskładkowane jak pensja, zgodnie z art. 8 ust. 2a.
Przy takim układzie warto pilnować dokumentów. Zleceniodawca musi wiedzieć, że jesteś studentką lub studentem, a pracodawca, że masz mniej niż 26 lat; oba fakty zmieniają, co zobaczysz na rachunku i na pasku wypłaty.
Czego student na zleceniu nie ma
Brak składek ma swoją cenę. Od takiego zlecenia nie trafiają pieniądze na konto emerytalne w ZUS, a bez ubezpieczenia chorobowego nie ma zasiłku chorobowego w razie choroby. Ubezpieczenie zdrowotne z tej umowy też nie powstaje, więc prawo do leczenia trzeba mieć z innego tytułu. Dla większości studentów to rozsądna wymiana, ale przy dłuższej pracy warto ją świadomie policzyć.
Pełny rachunek dla zleceniobiorców w każdym wieku robi kalkulator umowy zlecenia, a szczegóły ulgi podatkowej opisuje poradnik o uldze dla młodych.