Umowa zlecenie dla studenta w 2026 r.: netto równa się brutto
Student albo uczeń szkoły ponadpodstawowej przed 26. urodzinami nie płaci od umowy zlecenie ani składek ZUS, ani składki zdrowotnej, ani podatku.
Student lub uczeń szkoły ponadpodstawowej, który nie skończył 26 lat, dostaje na umowie zlecenie całą kwotę brutto. Art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zwalnia go z obowiązkowych składek emerytalnej i rentowej, a skoro nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu, nie płaci też składki zdrowotnej. Podatku nie ma dzięki uldze dla młodych, która zwalnia przychody ze zlecenia do 85 528 zł rocznie. Przy zleceniu na 3 000 zł brutto student dostaje 3 000 zł, rówieśnik, który już nie studiuje, 2 423 zł, a osoba po 26. urodzinach 2 167 zł. Zwolnienie kończy się z dniem utraty statusu studenta albo z 26. urodzinami, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej. Nie obejmuje umowy o pracę ani zlecenia u własnego pracodawcy. Minimalna stawka 31,40 zł za godzinę obowiązuje także studentów. Mini-kalkulator porównuje netto studenta z netto innych zleceniobiorców.
Student na zleceniu: ile na rękę?
Student do 26 lat
3 500 zł
| Nie student, poniżej 26 lat | 2 826 zł |
| Powyżej 26 lat | 2 528 zł |
Sprawdził zespół Radif Partners · Polityka redakcyjna
Trzy zwolnienia, które się sumują
Netto równe brutto to efekt trzech osobnych przepisów, które przypadkiem spotykają się w jednej osobie. Pierwszy to art. 6 ust. 4 ustawy systemowej: zleceniobiorcy będący uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do ukończenia 26 lat. Drugi wynika z tego pierwszego: dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przysługuje tylko osobom objętym obowiązkowo emerytalnym i rentowym, a ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nakłada obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na zleceniobiorców spełniających warunki objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Student ich nie spełnia, więc składka zdrowotna z tej umowy nie powstaje.
Trzeci przepis jest podatkowy. Ulga dla młodych zwalnia z PIT przychody z umów zlecenia otrzymane przed 26. urodzinami, do 85 528 zł w roku. Działa bez wniosku, pod warunkiem że zleceniodawca prowadzi działalność gospodarczą (albo jest zarządcą nieruchomości z lokalami na wynajem lub przedsiębiorstwem w spadku). Zlecenie od osoby prywatnej, na przykład korepetycje u sąsiadów zawarte na umowie, z ulgi nie korzysta.
Na pasku czy rachunku do umowy wszystkie wiersze potrąceń pokazują więc zero: składki społeczne, zdrowotna i zaliczka na podatek. Jeśli widzisz tam kwoty, zleceniodawca prawdopodobnie nie wie, że studiujesz, albo nie ma aktualnych danych o Twoim wieku.
Ile dostaje student, a ile inni zleceniobiorcy
| Brutto | Student do 26 lat | Nie student, do 26 lat | Po 26. urodzinach | Student na umowie o pracę |
|---|---|---|---|---|
| 1 500 zł | 1 500 zł | 1 211 zł | 1 083 zł | 1 178 zł |
| 2 500 zł | 2 500 zł | 2 019 zł | 1 806 zł | 1 963 zł |
| 3 500 zł | 3 500 zł | 2 826 zł | 2 528 zł | 2 748 zł |
| 4 806 zł | 4 806 zł | 3 881 zł | 3 472 zł | 3 774 zł |
Kolumna „po 26. urodzinach” zakłada brak dobrowolnej składki chorobowej i brak oświadczenia PIT-2, czyli najczęstszy układ przy zleceniu. Ostatnia kolumna pokazuje studenta zatrudnionego na etacie: podatku nie płaci dzięki uldze dla młodych, ale składki ZUS i zdrowotna są pobierane w pełnej wysokości, bo zwolnienie studenckie dotyczy wyłącznie zleceniobiorców. Przy 3 000 zł brutto student na etacie dostaje 2 356 zł, a student na zleceniu 3 000 zł.
Różnica między studentem a rówieśnikiem, który już nie studiuje, to wyłącznie składki: przy 3 000 zł brutto 338 zł społecznych i 240 zł zdrowotnej. Podatku nie płaci żaden z nich.
Koniec studiów i 26. urodziny: dwie różne granice
Zwolnienie ze składek wymaga spełnienia dwóch warunków jednocześnie: statusu ucznia lub studenta i wieku poniżej 26 lat. Wystarczy, że jeden z nich przestanie być spełniony. Absolwent w wieku 23 lat traci zwolnienie ze składek, choć wciąż ma ulgę podatkową. Student piątego roku, który skończy 26 lat przed obroną, traci je w dniu urodzin, choć wciąż studiuje.
Ulga podatkowa ma tylko jeden warunek, wiek. Obowiązuje do dnia 26. urodzin włącznie i nie zależy od tego, czy studiujesz. Dlatego po obronie dyplomu zleceniodawca zaczyna pobierać składki, ale zaliczki na podatek nadal nie pobiera.
Kiedy dokładnie kończy się status studenta, rozstrzygają przepisy o szkolnictwie wyższym, a nie ustawa podatkowa ani systemowa, i tu nie podajemy konkretnej daty. Jeśli kończysz studia w trakcie trwającego zlecenia, poinformuj zleceniodawcę od razu: to on zgłasza Cię do ubezpieczeń i od tej informacji zależy, czy zacznie pobierać składki.
Etat zamiast zlecenia i zlecenie u własnego pracodawcy
Na umowie o pracę status studenta nie zmienia nic w składkach. Pracownicy podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obowiązkowo, bez wyjątku dla studentów. Student na etacie płaci więc 9,76 % na emerytalną, 1,5 % na rentową, 2,45 % na chorobową i 9 % składki zdrowotnej, a od podatku chroni go tylko ulga dla młodych.
Pułapką jest zlecenie podpisane z firmą, w której ma się też etat. Art. 8 ust. 2a ustawy systemowej traktuje taką osobę jak pracownika, także wtedy, gdy zlecenie zawarła inna firma, ale praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy. Przychód ze zlecenia jest wtedy oskładkowany razem z pensją i zwolnienie studenckie nie działa.
Kilka zleceń u różnych firm nie stanowi problemu: student pozostaje zwolniony ze składek przy każdym z nich. Limit ulgi podatkowej 85 528 zł jest jednak wspólny dla wszystkich umów w roku.
Stawka godzinowa na miesięczne netto
Netto miesięcznie (umowa o pracę)
4 911 zł
| Brutto miesięcznie | 6 720 zł |
| Netto za godzinę | 29,23 zł |
| Minimalna stawka godzinowa 2026 | 31,40 zł |
Stawka godzinowa i małe umowy
Minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto obowiązuje na zleceniu każdego, także studenta. Przy 80 godzinach w miesiącu to co najmniej 2 512 zł brutto, a u studenta ta sama kwota netto. Liczy się czas faktycznie przepracowany, więc warto prowadzić własną ewidencję godzin, zwłaszcza przy pracy zmianowej w gastronomii czy handlu.
Wyjątek od „netto równa się brutto” to umowy do 200 zł zawierane z osobą, która nie jest pracownikiem płatnika. Od takiej kwoty pobiera się ryczałt 12 % od całości, a ulga dla młodych podatku zryczałtowanego nie obejmuje. Przy umowie na 150 zł student dostanie 132 zł. Mini-kalkulator i tabela na tej stronie zakładają umowy powyżej tej granicy.
Przykład: wakacje na zleceniu, od września etat
Studentka w wieku 21 lat pracuje w lipcu i sierpniu na zleceniu w sieci restauracji za 4 000 zł brutto miesięcznie. Co miesiąc na konto trafia 4 000 zł: bez składek i bez podatku. We wrześniu podpisuje umowę o pracę na część etatu za 3 000 zł brutto. Podatku nadal nie płaci dzięki uldze dla młodych, ale pracodawca pobiera już składki społeczne i zdrowotną, więc na rękę zostaje 2 356 zł.
W całym roku jej przychody pozostają daleko poniżej 85 528 zł, więc ulga podatkowa się nie wyczerpie. Zmiana we wrześniu dotyczy wyłącznie składek, a razem z nimi początku stażu emerytalnego i prawa do zasiłku chorobowego. Gdyby od września zatrudniła ją ta sama sieć restauracji, każde kolejne zlecenie u niej byłoby oskładkowane jak pensja, zgodnie z art. 8 ust. 2a.
Przy takim układzie warto pilnować dokumentów. Zleceniodawca musi wiedzieć, że jesteś studentką lub studentem, a pracodawca, że masz mniej niż 26 lat; oba fakty zmieniają, co zobaczysz na rachunku i na pasku wypłaty.
Czego student na umowie zlecenie nie ma
Brak składek ma swoją cenę. Od takiego zlecenia nie trafiają pieniądze na konto emerytalne w ZUS, a bez ubezpieczenia chorobowego nie ma zasiłku chorobowego w razie choroby. Ubezpieczenie zdrowotne z tej umowy też nie powstaje, więc prawo do leczenia trzeba mieć z innego tytułu. Dla większości studentów to rozsądna wymiana, ale przy dłuższej pracy warto ją świadomie policzyć.
Pełny rachunek dla zleceniobiorców w każdym wieku robi kalkulator umowy zlecenia, a szczegóły ulgi podatkowej opisuje poradnik o uldze dla młodych.